นี่คือข้อความที่คุณอาจพบได้ไม่ยาก หากทดลองเสิร์ชคำว่า ‘พนันออนไลน์’ บนโลกอินเทอร์เน็ต คำว่า ‘แตกง่าย’ หมายถึงเกมพนันนั้นเล่นไม่ยากและชนะได้ง่ายดายอ

สิ่งที่น่าทึ่งยิ่งกว่าคำโฆษณาเว็บไซต์พนันออนไลน์ที่วนอยู่กับชุดคำประเภท ‘ฝากถอนง่าย’ ‘โอนเร็ว’ ‘แตกง่าย’ ‘ได้ชัวร์’ ฯลฯ คือเว็บไซต์พนันออนไลน์นั้นเข้าถึงง่ายมาก แค่ลองค้นหาด้วยคีย์เวิร์ดเกี่ยวกับการพนันเพียงไม่กี่คำ จิ้มคลิกไม่กี่ครั้ง ก็สามารถเปิดบัญชี เติมตังค์ แล้วเริ่มเล่นได้เลย การเปิดบัญชีพนันออนไลน์ไม่มีเงื่อนไขยุ่งยาก บางเจ้าใช้แค่เบอร์โทรศัพท์และบัญชีธนาคาร บางเจ้าแค่เติมเงินหลักหน่วยหรือหลักสิบบาทก็เล่นได้ และแน่นอนว่าไม่มีเงื่อนไขจำกัดด้านอายุเหมือนบริการออนไลน์ทั่วไปที่เราคุ้นชิน

ย้ำอีกครั้งว่ามันง่ายมาก ถึงขนาดที่ว่ามีเยาวชนและคนรุ่นใหม่เล่นพนันออนไลน์เกือบสามล้านคน

ศูนย์วิจัยเพื่อการพัฒนาสังคมและธุรกิจ (SAB) ศึกษาพฤติกรรมการเล่นพนันออนไลน์ในกลุ่มคนรุ่นใหม่ พบว่าในรอบปี 2566 มีคนอายุ 15-25 ปี จำนวน 2.996 ล้านคนเล่นพนันออนไลน์ ซึ่งในจำนวนนี้คือเด็กอายุ 15-18 ปี ประมาณ 466,000 คน และเยาวชน 19-25 ปี ประมาณ 2.530 ล้านคน

นอกจากนี้ ศูนย์วิจัยฯ ประมาณการด้วยว่าเงินหมุนเวียนต่อปีจากการเล่นพนันออนไลน์ในกลุ่มคนรุ่นใหม่คือ 58,675 ล้านบาท โดยเฉลี่ยแล้วคนรุ่นใหม่ใช้เงินเล่นพนันออนไลน์คนละ 1,633 บาทต่อเดือน ขณะที่จำนวนเงินสูงสุดที่คนรุ่นใหม่เสียให้พนันออนไลน์คือ 91,260 บาทต่อเดือน – พระเจ้า นั่นคือเงินที่ผู้เขียนต้องทำงานหลายเดือนกว่าจะได้มา

จำนวนประชากรหลักล้านและเม็ดเงินมหาศาลสะท้อนถึงความน่ากังวลของสถานการณ์การพนันออนไลน์ในหมู่เยาวชนและคนรุ่นใหม่ชาวไทย อย่างไรก็ตาม ปัญหาเยาวชนและคนรุ่นใหม่ติดพนันออนไลน์ไม่อาจแก้ได้จากการตำหนิ ต่อว่า หรือใช้กฎหมายเพื่อเอาผิดเท่านั้น หากต้องอาศัยการทำความเข้าใจพฤติกรรมการเสพติดและเบื้องลึกเบื้องหลังของการตัดสินใจ เพื่อพิจารณากระบวนการแก้ไขต่อไป

อะไรคือสิ่งที่ทำให้ ‘นักพนันรุ่นเยาว์’ ตัดสินใจก้าวเข้าไปในเกมเดิมพันที่ไม่มีวันชนะ? ชวนทำความเข้าใจชีวิตนักพนันรุ่นเยาว์ผ่านประสบการณ์ของ ‘ซิน’ และ ‘นมเย็น’ เยาวชนผู้มีประสบการณ์ติดพนันออนไลน์ ในบรรทัดถัดจากนี้ 

ซินเป็นเด็กที่ต้องหาเงินใช้เอง ไม่มีเงินทุนสนับสนุนจากพ่อแม่ เธอเริ่มติดพนันออนไลน์ตั้งแต่อายุ 18 ปี พนันออนไลน์ที่ผิดกฎหมายมีหลายรูปแบบ -สล็อตแมชชีน บาคาร่า พนันบอล ไฮโล น้ำเต้าปูปลา หวยใต้ดิน หวยต่างประเทศ รูเล็ต อีสปอร์ต โต๊ะเกมพนัน ฯลฯ- แต่พนันออนไลน์ที่ซินชอบเล่นมากที่สุดคือสล็อตแมชชีน เนื่องจากเป็นเกมที่เล่นง่ายและอาศัยเพียงดวงในการเล่น

ประตูสู่โลกพนันออนไลน์ของซินคือกลุ่มบนเฟซบุ๊ก กลุ่มที่ว่าคือกลุ่มสำหรับพูดคุยเรื่องการออมเงินที่เต็มไปด้วยสมาชิกเด็กและเยาวชน โดยหลังจากเข้าร่วมกลุ่มได้ไม่นาน เธอก็เห็นข้อความโปรโมตเว็บไซต์พนันออนไลน์จากเพื่อนสมาชิกในกลุ่ม ผ่านโพสต์ที่ปรากฏบนหน้าฟีดบ้าง ผ่านสตอรี่บ้าง นั่นเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เธออยากทดลองเล่นสล็อตแมชชีน

แน่นอนว่าซินชนะพนันในช่วงแรกที่เริ่มเล่นพนัน ชัยชนะในช่วงแรกคือแรงกระตุ้นสำคัญที่ทำให้นักพนันจำนวนมากติดใจจนอยากจะเล่นต่อ เธอเองก็ติดกับดักนี้

อย่างไรก็ตาม หลังทดลองเล่นได้สักพักเธอก็เริ่มแพ้พนันและเสียเงินมากขึ้น ทว่าการเสียเงินไม่ได้ทำให้เธอหยุด แต่เป็นอีกหนึ่งแรงผลักที่ทำให้อยากเล่นพนันยิ่งขึ้นไปอีก ด้วยวิธีคิดว่า “อยากได้เงินที่เสียไปคืนมา” จึงเติมเงินเพื่อเล่นพนันต่อเรื่อยๆ อย่างไม่ลังเล จนกระทั่งเกิดอาการเสพติดขนาดที่ว่ามีเงินเท่าไหร่ก็เสียให้พนันออนไลน์เกือบทั้งสิ้น

“ถ้าชนะจะรีบถอนเงินออกมา แต่ถ้าแพ้จะรู้สึกอยากได้เงินคืน หนูก็เลยเติมเงินไปเรื่อยๆ จนกว่าจะได้ทุนทั้งหมดคืนมา หรือไม่ก็จนกว่าตังค์จะหมดบัญชี” 

“มีหลายวันที่หนูปั่นสล็อตจนไม่เหลือเงินกินข้าว ก็เลยใช้วิธีเปิดออมเงิน[1]ในกลุ่มเฟซบุ๊กเพื่อเอาเงินมาหมุนก่อน แต่ถ้าเปิดออมแล้วยังเสียให้พนันอีก หนูก็จะ ‘หมุนงู’ หรือก็คือเปิดออมกับคนใหม่ในจำนวนเงินที่มากขึ้น เพื่อเอาเงินส่วนหนึ่งคืนลูกออมกลุ่มแรก และเอาเงินส่วนที่เหลือไปเล่นพนันอีกที” ซินเล่า

หากอธิบายให้เข้าใจง่าย ซินมักยืมเงินของคนอื่นมาใช้เมื่อเสียพนันจนเงินหมดบัญชี โดยยืมผ่านการเปิดออมบนเฟซบุ๊กแบบที่คืนเงินภายหลังโดยมีดอกเบี้ยให้ และหากเงินที่ยืมมายังไม่ออกดอกออกผลผ่านการพนัน ก็จะใช้วิธียืมอีกทอดหนึ่งเพื่อคืนหนี้ลูกออมในวงก่อนหน้า

“ตอนนั้นเครียดนะ เครียดว่าจะเอาเงินที่ไหนไปคืน” สำหรับซิน ชีวิตติดพนันเปรียบเสมือน ‘ลูป’ ที่วนเวียนอยู่กับการเปิดออม เป็นหนี้ และใช้หนี้แบบไม่จบไม่สิ้น

ในจังหวะที่แทบไม่เหลือเงินให้ใช้ในชีวิตประจำวัน ซินตัดสินใจหารายได้เสริมจาก ‘ค่าแนะนำเพื่อน’ หรือก็คือการโพสต์ลิงก์เพื่อโฆษณาและโปรโมตเว็บไซต์พนัน หลักการหากมีคนกดลิงก์มากเท่าไหร่ เว็บไซต์พนันออนไลน์ก็จะแบ่งเปอร์เซ็นต์ให้มากเท่านั้น ส่วนเปอร์เซ็นต์เท่าไหร่ก็แล้วแต่เว็บไซต์จะกำหนดเงื่อนไข

ซินยอมรับว่าพฤติกรรมนี้ไม่ใช่สิ่งที่ดีและไม่ถูกกฎหมาย แต่ก็เปิดใจเล่าว่าตนโปรโมตเพราะเคยได้เงินหลักพันภายในระยะเวลาเพียงไม่กี่สัปดาห์ “ตอนแรกที่ทำก็กลัวโดนตำรวจบุกนะ แต่หนูก็ไม่เคยเห็นคนโดนจับเพราะแปะลิงก์โปรโมตเว็บพนันออนไลน์”